Toruń uczcił 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej

1 września 2026 r. w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 r. w Toruniu odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Przedstawiciele władz, służb mundurowych, organizacji i instytucji, harcerze oraz mieszkańcy oddali hołd ofiarom największego konfliktu zbrojnego w historii.

87 lat od wybuchu II wojny światowej

1 września 1939 r. atakiem hitlerowskich Niemiec na Polskę rozpoczęła się II wojna światowa. Konflikt, który trwał przez kolejnych sześć lat, przyniósł miliony ofiar, ogromne zniszczenia oraz tragedię całych narodów. Polska od pierwszych dni wojny ponosiła szczególnie dotkliwe straty zarówno wśród żołnierzy, jak i ludności cywilnej.

Tegoroczne toruńskie obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej odbyły się przed Pomnikiem Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 w Parku Pamięci przy ul. Uniwersyteckiej. Uczestniczyli w nich przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojska Polskiego, służb mundurowych, środowisk harcerskich, a także mieszkanki i mieszkańcy Torunia.

Między pamięcią a początkiem roku szkolnego

Data 1 września ma szczególny wymiar także dlatego, że każdego roku tego dnia tysiące młodych ludzi rozpoczynają kolejny etap edukacji. 87 lat temu ich rówieśnikom zamiast powrotu do szkolnych ławek przyszło mierzyć się z rzeczywistością wojny. Na ten symboliczny wymiar rocznicy zwrócił uwagę Prezydent Miasta Torunia Paweł Gulewski, przypominając zarówno o ofiarach kampanii wrześniowej, jak i tragicznych doświadczeniach mieszkańców Torunia i Pomorza.

– Akurat tak się złożyło w tej polskiej chronologii wydarzeń wrześniowych, że 1 września jednocześnie inaugurujemy kolejne lata nauki, a z drugiej strony przypominamy tragedię 1 września 1939 roku. Była to ogromna tragedia dla całego narodu. Siedemnaście dni później rozpoczął się kolejny tragiczny rozdział w historii naszego kraju – napaść Sowietów. Jesteśmy dziś w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 r. i mówimy także o lokalnym, regionalnym wymiarze tej tragedii – mówił Prezydent Miasta Torunia Paweł Gulewski.

Historia II wojny światowej ma również swój szczególnie bolesny wymiar lokalny. Toruń, będący w 1939 r. stolicą województwa pomorskiego, już w pierwszych dniach niemieckiej okupacji został dotknięty represjami wymierzonymi w mieszkańców. Aresztowania, egzekucje i prześladowania objęły przedstawicieli polskich elit oraz zwykłych mieszkańców miasta i regionu. Do dziś świadectwem tych wydarzeń pozostają miejsca nierozerwalnie związane z wojenną historią Torunia – m.in. Fort VII, Barbarka czy obóz jeniecki na Glinkach. Szczególnym symbolem pamięci o tysiącach mieszkańców przedwojennego województwa pomorskiego zamordowanych przez Niemców jest Park Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 r., w którym odbyły się tegoroczne uroczystości.

Przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz podkreślił, że pamięć o ofiarach jest zobowiązaniem kolejnych pokoleń mieszkańców Torunia i całego Pomorza.

– W Toruniu mamy szczególne zobowiązanie wobec tamtych pokoleń. Wielu wybitnych postaci, intelektualistów, duchowieństwa, nauczycieli, ale także zwykłych ludzi oddało życie za to, żeby Polska była wolna. Myślę, że w tych trudnych czasach, kiedy wiele wojen toczy się wokół naszej ojczyzny, szczególnie mam na myśli wojnę w Ukrainie, to wspomnienie powinno być dla nas refleksją, szczególnie dla młodych pokoleń, że wojna przede wszystkim niesie ze sobą zło. Niesie zniszczenie, wielki ból i wielką tragedię. To zawołanie „nigdy więcej wojny” powinno być dla nas wciąż aktualne – mówił Przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz.

Pamięć przekazywana kolejnym pokoleniom

W toruńskich obchodach uczestniczyli również harcerze, którzy regularnie włączają się w uroczystości patriotyczne i działania służące zachowaniu pamięci historycznej. Jak podkreśliła phm Zuzanna Kozłowska, zastępczyni komendantki Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej, wiedza o II wojnie światowej i jej bohaterach jest przekazywana młodym harcerzom nie tylko podczas uroczystości rocznicowych, ale przez cały rok.

– Podczas zbiórek harcerze uczą się m.in. o Szarych Szeregach, o tym, jak ich bohaterowie walczyli o Polskę i bronili naszej wolności. Staramy się tę wiedzę przekazywać podczas różnych zajęć, które prowadzimy z naszymi harcerzami w ciągu całego roku – mówiła Zuzanna Kozłowska.

Elementem harcerskiej edukacji są również wizyty w miejscach pamięci oraz udział w wydarzeniach poświęconych najważniejszym wydarzeniom polskiej historii, w tym obchodach rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Hołd dla ofiar

Uroczystości przed Pomnikiem Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 rozpoczęły się od przyjęcia meldunku przez Dowódcę Garnizonu Toruń. Następnie odegrano Hymn Rzeczypospolitej Polskiej i podniesiono flagę państwową na maszt.
Do uczestników obchodów zwrócili się przedstawiciele władz samorządowych i państwowych. Ważnym elementem uroczystości był Apel Pamięci oraz salwa honorowa.

Przedstawiciele władz, instytucji, organizacji i służb złożyli przed pomnikiem kwiaty, oddając hołd ofiarom II wojny światowej i Zbrodni Pomorskiej 1939 r. Uroczystość dopełniły Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego oraz wiązanka pieśni patriotycznych.

Organizatorami obchodów 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej byli Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Prezydent Miasta Torunia oraz Dowódca Garnizonu Toruń.

Zdj. UMT 2026, autor: Wojtek Szabelski, licencja: CC BY NC 4.0

Źródło: torun.pl